Zmiana podejścia do narzędzi AI. Dla niemal 80 proc. organizacji priorytetem jest suwerenność sztucznej inteligencji

Globalne badania pokazują, że w 2025 roku aż 88 proc. organizacji wykorzystywało sztuczną inteligencję w co najmniej jednej funkcji biznesowej. To o 38 punktów procentowych więcej niż 5 lat wcześniej^[1]. Efektem rewolucji AI nie jest jednak wyłącznie wzrost zainteresowania nowymi rozwiązaniami. Zmienia się również podejście do ich wdrażania. W pierwszej fazie były one postrzegane przede wszystkim jako zestaw gotowych narzędzi dla organizacji, które chcą osiągnąć podstawowe korzyści operacyjne – zmniejszenie kosztów i zwiększenie wydajności. Dziś coraz więcej firm i specjalistów idzie o krok dalej i zwraca uwagę na znaczenie suwerennej AI, czyli zdolności do tworzenia i rozwijania własnych narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Co stoi za tą zmianą? 

W drodze po technologiczną niezależność 

Suwerenna sztuczna inteligencja jest priorytetem dla 79 proc. organizacji^[2]. Większość z nich tworzy niezależne narzędzia, by zachować kontrolę nad ich możliwościami i własnością intelektualną – taką odpowiedź wskazuje 57 proc. badanych. W czołówce czynników motywujących do tego działania znajduje się również potrzeba spełnienia unikalnych wymagań dotyczących funkcjonalności (49 proc. wskazań) oraz bezpieczeństwa (41 proc.)^[3]. Firmy wierzą ponadto, że dzięki suwerennej sztucznej inteligencji mogą zmniejszyć zależność od zewnętrznych dostawców rozwiązań, a także osiągnąć przewagę konkurencyjną.  

Jak wyjaśnia Kacper Szczepaniuk, Observability Specialist w Linux Polska, spełnienie tych celów jest możliwe pod warunkiem dopasowania narzędzi do celów biznesowych i istniejącej infrastruktury IT.

– Proces wdrożenia suwerennej sztucznej inteligencji należy rozpocząć od analizy potrzeb i planów organizacji. To właśnie na tej podstawie możliwe jest ustalenie, jakie funkcjonalności, algorytmy czy modele pomogą osiągnąć oczekiwane cele. Projektowanie rozwiązań musi oczywiście uwzględniać również specyfikę całego ekosystemu IT organizacji, tak aby zapewnić ich bezproblemową integrację. Od wszystkich wspomnianych kwestii zależy również wykorzystanie konkretnych technologii. Przykładowo: gdy wyzwaniem jest duża baza obrazów, dobre rozwiązanie stanowi computer vision, czyli technologia umożliwiająca przetwarzanie, etykietowanie oraz klasyfikację dostępnych plików. Z kolei, jeśli organizacja mierzy się z problemem ręcznego, czasochłonnego wyszukiwania dokumentów, może usprawnić to zadanie przy pomocy agenta AI z kontekstowym wyszukiwaniem i podsumowaniami. Takie rozwiązanie pozwala na automatyzację analizy plików i szybką weryfikację spraw, których dotyczą. Nasze doświadczenia pokazują, że agent AI skraca czas wyszukiwania nawet o 65 proc., co przekłada się na większą satysfakcję pracowników. Możliwości są dzisiaj niemal nieograniczone, jednak należy z nich korzystać świadomie i bezpiecznie – mówi Kacper Szczepaniuk, Observability Specialist w Linux Polska.

Suwerenna AI szansą na spełnienie wymogów bezpieczeństwa

Poza wskazanymi w badaniu The Linux Foundation wewnętrznymi wymogami bezpieczeństwa, organizacje mogą wykorzystać suwerenną sztuczną inteligencję do zapewnienia zgodności z przepisami w zakresie ryzyka związanego z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych. Jak tłumaczy Radosław Żak-Brodalko, Senior Solutions Architect w Linux Polska, kwestia ta jest istotna między innymi w kontekście rozporządzenia DORA, które zobowiązuje instytucje finansowe do wdrożenia określonych ram zarządzania ryzykiem.

– Rozporządzenie DORA nakłada na podmioty finansowe obowiązek identyfikacji, wykrywania i reagowania na zagrożenia cybernetyczne, a także szybkiego raportowania poważnych incydentów czy testowania odporności operacyjnej. Narzędzia AI automatyzują wiele z tych zadań: od identyfikacji słabych punktów, przez priorytetyzację zadań w zależności od ich wpływu na poszczególne aspekty funkcjonowania biznesu, aż po modelowanie symulacji zakłóceń związanych z cyberatakami czy awariami. Zakres ich możliwości obejmuje również identyfikację ryzyka operacyjnego, propozycję adekwatnych działań naprawczych oraz tworzenie i automatyczną wysyłkę raportów zgodnych z rozporządzeniem DORA czy normą ISO 22301 określającą wymagania dla systemu zarządzania ciągłością działania – mówi Radosław Żak-Brodalko, Senior Solutions Architect w Linux Polska.

AI suwerenna nie tylko w organizacji

Specjaliści podkreślają znaczenie suwerennej sztucznej inteligencji na różnych poziomach. Najwięcej z nich (66 proc.) widzi wartość w tworzeniu i rozwijaniu rozwiązań krajowych^[4]. Wynika to przede wszystkim z kwestii formalnych – to właśnie od działań rządów zależy ustawodawstwo w zakresie AI oraz wielkość i zakres finansowania projektów. Według badanych istotne dla suwerennej sztucznej inteligencji są również poziom organizacyjny (47 proc. odpowiedzi) oraz ponadkrajowy (45 proc.). Ten drugi jest szczególnie aktualny na gruncie Unii Europejskiej, co podkreśla ekspert Linux Polska.

– Ambicje Unii Europejskiej w tym zakresie są opisane między innymi w Planie Działania dla Kontynentu AI (ang. AI Continent Action Plan). Cele dokumentu zostały opisane w trzech sekcjach. Pierwsza dotyczy zwiększania wdrożeń sztucznej inteligencji w najważniejszych sektorach przemysłu oraz w sektorze publicznym. Druga skupia się na działaniach, które mają zwiększyć suwerenność technologiczną Europy. Wśród nich budowa sieci fabryk AI i gigafabryk, które ułatwią firmom i naukowcom korzystanie z zasobów potrzebnych do wdrażania i trenowania nowych rozwiązań. Trzecia sekcja obejmuje kwestie związane z zarządzaniem realizacją tych celów. W tym celu powstał między innymi sojusz Apply AI Alliance, który zrzesza organizacje i społeczności zajmujące się sztuczną inteligencją – wyjaśnia Radosław Żak-Brodalko, Senior Solutions Architect w Linux Polska.

Plan Działania dla Kontynentu AI uwzględnia znaczenie sztucznej inteligencji na wszystkich poziomach, na które zwracają specjaliści – organizacyjnym, krajowym i ponadkrajowym. W przypadku każdej z tych opcji suwerenna AI jest sposobem na budowanie niezależności technologicznej i ograniczenie ryzyka cyberataku. Organizacje zyskują dodatkowo szansę na zwiększenie efektywności działań, spełnienie wewnętrznych i zewnętrznych wymogów bezpieczeństwa oraz wdrożenie narzędzi dostosowanych do indywidualnych potrzeb bez konieczności rewolucyjnych zmian w infrastrukturze IT.

 

^[1] McKinsey, 2025, The state of AI in 2025: Agents, innovation, and transformation

^[2] The Linux Foundation, 2025, The state of sovereign AI

^[3] Jak wyżej.

^[4] Jak wyżej.