Jak rozliczyć podatek inwestycyjny w 2026 roku? Praktyczny przewodnik dla początkujących inwestorów

Sezon rozliczeń podatkowych trwa, a osoby, które w 2025 roku inwestowały w fundusze, akcje, ETF-y czy kryptowaluty, muszą do 30 kwietnia 2026 r. złożyć deklarację PIT-38. Jak podkreśla Małgorzata Gliwińska, fundatorka fundacji finmarie, wiele osób – zwłaszcza kobiety stawiające pierwsze kroki w inwestowaniu – uważa to za stresujący etap. Dla ponad miliona Polaków to dopiero drugi rok, w którym rozliczają podatek od zysków kapitałowych samodzielnie. Co ważne, obowiązek ten dotyczy nawet tych, którzy odnotowali stratę. W dalszej części tekstu Gliwińska wyjaśnia, jak przygotować się do rozliczenia i na co zwrócić szczególną uwagę.

Nowe zasady – co się zmieniło?

Od 1 stycznia 2024 roku fundusze inwestycyjne nie pełnią już roli płatnika tzw. podatku Belki[1]. Wcześniej towarzystwa funduszy inwestycyjnych automatycznie potrącały 19-procentowy podatek od zysków kapitałowych przy każdej wypłacie czy konwersji jednostek. Teraz inwestorzy otrzymują pełną kwotę brutto i sami odpowiadają za rozliczenie z fiskusem.

- Zmiana niesie jednak istotną korzyść: możliwość kompensacji zysków i strat między różnymi instrumentami finansowymi. Jeśli jedna inwestycja przyniosła zysk, a inna stratę, można je wzajemnie rozliczyć w jednej deklaracji PIT-38[2]. Dotyczy to nie tylko funduszy inwestycyjnych, ale także akcji, ETF-ów czy obligacji. Stratę nierozliczoną w danym roku można odliczać przez kolejnych pięć lat do 50 proc. jej wartości rocznie – wyjaśnia Małgorzata Gliwińska.

Kogo dotyczy obowiązek rozliczenia?

PIT-38 musi złożyć każda osoba, która w 2025 roku uzyskała przychody lub poniosła koszty z tytułu inwestycji kapitałowych, niezależnie od tego, czy transakcja zakończyła się zyskiem, czy stratą. Stawka podatku wynosi 19 proc. i jest naliczana wyłącznie od wypracowanego dochodu, nie od całego zainwestowanego kapitału. Opodatkowaniu podlegają m.in. zyski ze sprzedaży jednostek funduszy inwestycyjnych, akcji, ETF-ów, obligacji, instrumentów pochodnych oraz kryptowalut.

Według danych 57 proc. Polaków miało do czynienia z produktami inwestycyjnymi[3] w porównaniu do 35% Polek. Jednocześnie aż 44 proc. ogółu badanych deklaruje zainteresowanie inwestowaniem, ale brak wystarczającej wiedzy, by zacząć[4]. Wśród kobiet ten problem jest szczególnie widoczny.

- Rozliczenie podatku inwestycyjnego nie musi być skomplikowane, ale wymaga świadomości i systematyczności. Z naszych obserwacji wynika, że to zwłaszcza panie, które dopiero zaczynają inwestować, obawiają się formalności podatkowych bardziej niż samego ryzyka rynkowego – mówi Małgorzata Gliwińska, fundatorka fundacji finmarie, wspierającej kobiety w budowaniu niezależności finansowej.

Jak podkreśla Gliwińska, sam proces jest obecnie w dużej mierze zautomatyzowany:

- Kluczowe jest to, by nie odkładać rozliczenia na ostatnią chwilę i zweryfikować, czy wszystkie dokumenty PIT-8C się zgadzają. Zrozumienie mechanizmu kompensacji strat i zysków może z kolei realnie obniżyć podatek do zapłaty, a to już konkretna wartość dla każdego inwestora.

Rozliczenie krok po kroku

Podstawą rozliczenia jest formularz PIT-8C, który towarzystwa funduszy inwestycyjnych oraz domy maklerskie mają obowiązek dostarczyć inwestorom do końca lutego. Dokument zawiera informacje o przychodach i kosztach uzyskania przychodów z poszczególnych transakcji. Na podstawie tych danych należy wypełnić deklarację PIT-38. Najszybszą drogą jest usługa Twój e-PIT na portalu podatki.gov.pl[5], gdzie zeznanie jest wstępnie wypełnione na podstawie danych przesłanych do urzędu skarbowego. Warto jednak zweryfikować, czy wszystkie formularze PIT-8C – od każdego TFI i domu maklerskiego – zostały uwzględnione.

Jeśli inwestor korzystał z więcej niż jednej instytucji, musi zsumować dane ze wszystkich dokumentów. Osoby inwestujące za granicą powinny dodatkowo dołączyć załącznik PIT/ZG. Termin złożenia PIT-38 i zapłaty ewentualnego podatku upływa 30 kwietnia 2026 roku.

Do typowych pomyłek należą: brak złożenia deklaracji mimo poniesionej straty, pominięcie jednego z formularzy PIT-8C od różnych instytucji finansowych oraz przekonanie, że zyski niezrealizowane (pozostające na rachunku maklerskim) podlegają opodatkowaniu.

Warto pamiętać, że przeniesienie środków między funduszami z różnych TFI jest traktowane jak sprzedaż jednostek, a więc powoduje powstanie zysku lub straty do wykazania w PIT-38; neutralne podatkowo są tylko zamiany w obrębie tego samego TFI.

Co dalej z podatkiem Belki?

W grudniu 2025 roku Ministerstwo Finansów przedstawiło projekt ustawy o Osobistych Kontach Inwestycyjnych (OKI), które mają umożliwić inwestowanie do 100 tys. zł rocznie bez podatku od zysków kapitałowych[6]. Nowe przepisy mogą wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.

Całkowita likwidacja podatku Belki nie jest jednak planowana, a rząd stawia na stopniowe ograniczanie obciążeń. Niezależnie od kształtu przyszłych regulacji, tegoroczne rozliczenie za 2025 rok odbywa się jeszcze na dotychczasowych zasadach. Zmiany w sposobie rozliczania podatku od zysków kapitałowych mogą wydawać się wymagające, ale dla wielu inwestorów są także szansą na lepsze zarządzanie portfelem i świadome podejmowanie decyzji finansowych. Nowe zasady pozwalają łączyć wyniki z różnych instrumentów, a tym samym realnie wpływać na wysokość podatku. Jak podkreśla Małgorzata Gliwińska z fundacji finmarie, kluczem jest nie odkładać formalności na ostatnią chwilę, dobrze zrozumieć mechanizm rozliczeń i korzystać z dostępnych narzędzi.

 

 

^[1] PKO TFI — zmiany podatkowe od 2024 roku

^[2] Goldman Sachs TFI – rozliczenie PIT-38 po zmianach

^[3] Portret Finansowy Polaków 2025, (Maison&Partners / Business Insider / PKO BP)

^[4] Tamże

^[5] Twój e-PIT (portal rozliczeniowy): https://www.podatki.gov.pl/pit/twoj-e-pit/

[6] Podatek Belki został, ale nadchodzi OKI – Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych