Polki na rynku kapitałowym. Co mogą zrobić firmy, aby wspierać edukację finansową swoich pracownic?

Aż 9 na 10 pracujących kobiet obawia się, że krótszy okres aktywności zawodowej wpłynie na wysokość ich świadczeń emerytalnych[1]. To uzasadniony lęk: według danych opublikowanych przez ZUS, kobiety pobierają średnio o 1,5 tys. zł brutto niższą emeryturę niż mężczyźni[2]. Nic dziwnego, że Polki szukają sposobu na dodatkowe zabezpieczenie swoich finansów, a aż 73% nieinwestujących kobiet chciałoby zmienić ten stan rzeczy[3]. W tej sytuacji pracodawcy mogą odegrać istotną rolę w edukacji finansowej swoich pracownic.

Firmy, które chcą budować wizerunek pracodawcy, starają się połączyć różnorodne działania i benefity, żeby stworzyć spójne, atrakcyjne EVP, czyli propozycję wartości dla pracownika. Ważnym elementem employer brandingu coraz częściej staje się współpraca z ekspertami rynku kapitałowego i organizacja kursów, warsztatów lub prelekcji dla swoich załóg. Potrzeby edukacyjne są realne: brak wiedzy i umiejętności jest, obok niewystarczającego budżetu i niewspierających przekonań i postaw, jedną z głównych barier powstrzymujących kobiety przed inwestowaniem[4]. Możliwość uczenia się od praktyków, w przyjaznym, wspierającym środowisku stworzonym przez pracodawcę nie tylko wyposaża pracownice w nowe kompetencje, ale także buduje ich sprawczość i poczucie własnej wartości, wzmacnia więź z firmą i zwiększa zaangażowanie w działania organizacji.

Jaka jest obecnie sytuacja kobiet w polskiej gospodarce?

- Kobiety wciąż muszą mierzyć się z tzw. gender gap, czyli luką płacową. Matki napotykają trudności z powrotem na rynek pracy, w dodatku wiele z nich doświadcza zjawiska child penalty, czyli swoistej „kary za urodzenie dziecka”, która skutkuje niższymi dochodami na przestrzeni całego okresu aktywności zawodowej. Polki biorą na siebie większość pracy opiekuńczej, a na koniec obciążane są przez firmy tzw. Pinktax – produkty adresowane do kobiet (np. artykuły higieniczne, kosmetyki, odzież, usługi osobiste) są wyraźnie droższe od ich „męskich” odpowiedników”[5] - zauważa Małgorzata Gliwińska, Fundatorka Fundacji finmarie.

Kobiety na warszawskim parkiecie. Jaki jest profil inwestorki?

Już co piąta osoba inwestująca na platformie XTB to kobieta[6]. Jak wynika z informacji opublikowanych przez brokera, Polki częściej wchodzą na rynek świadomie, wyposażone w rzetelną, ekspercką wiedzę z zakresu finansów. Użytkowniczki statystycznie zaczynają z wyższym depozytem (o 48 proc. większym, niż w przypadku mężczyzn), dłużej też trzymają w portfelu zakupione pozycje i wykonują mniej transakcji. Ich cele są niemal idealnie zbieżne z celami deklarowanymi przez mężczyzn: to ochrona kapitału przed inflacją (39 proc. wskazań), dywersyfikacja (28 proc.) i maksymalizacja zysków (22 proc. inwestorek)[7].
Kobiety korzystające z rachunków maklerskich i giełd online to zwykle specjalistki, z wyższym wykształceniem (74 proc.), częściej też niż mężczyźni są związane zawodowo z branżą finansową (odpowiednio 9 proc. kobiet i 4 proc. mężczyzn)[8].

Karolina Decker, pomysłodawczyni finmarie, podzieliła się doświadczeniem ze szkoleń organizowanych przez fundację:

- Podczas prowadzonych przez nas warsztatów zauważamy coraz wyższą świadomość szans i ryzyk związanych z instrumentami rynku kapitałowego, które dla wielu kobiet stały się już naturalnymi narzędziami do budowania niezależności finansowej. Sprecyzowane oczekiwania, jasno zdefiniowane cele oraz chęć poszerzania wiedzy to cechy, które charakteryzują wiele uczestniczek naszych szkoleń.

Co może zrobić pracodawca, aby wspierać edukację finansową pracownic?

Przedsiębiorcy coraz częściej dostrzegają potrzeby pracownic związane z edukacją ekonomiczną, ale nie wszyscy przełożeni wiedzą, jak mogą pomóc podwładnym w nabywaniu nowych kompetencji. Pamiętajmy, że nawet najlepiej przygotowany projekt nie odniesie sukcesu, jeśli powstanie w oderwaniu od potrzeb i możliwości zespołu. Pracownicy działu HR mogą przeprowadzić badanie ankietowe lub zwyczajnie zapytać o najbardziej pożądane tematy szkoleń. Ważne, żeby prowadzone działania były dostosowane do stopnia zaawansowania grupy i skupiały się na zagadnieniach, które faktycznie budzą zainteresowanie. Nie musimy od razu wrzucać zespołu na głęboką wodę – czasem relatywnie proste warsztaty z zarządzania domowym budżetem i sposobów na ochronę oszczędności przed inflacją są bardziej przydatne, niż zgłębianie tajników działania ETF-ów, swapów kredytowych, kontraktów futures i innych złożonych instrumentów finansowych.

Jeśli zupełnie nie wiemy, od czego zacząć, możemy skonsultować się z instytucją prowadzącą szkolenia z zakresu finansów. Doświadczeni specjaliści pomogą dobrać tematykę i formę zajęć do zainteresowań i możliwości grupy.

- Stawiamy na elastyczne dopasowanie treści szkoleń do kultury organizacyjnej klienta. Nasze programy realizujemy w formie interaktywnych warsztatów stacjonarnych i online, pod postacią „Akademii Finansów”, a więc cyklicznych programów rozwojowych, a także krótkich, inspirujących webinarów typu power speech. Tematyka jest bardzo szeroka i dotyka zagadnień z zakresu psychologii pieniądza, zarządzania domowym budżetem, inwestowania i planowania przyszłości czy finansów w toku kariery zawodowej – wyjaśnia Małgorzata Gliwińska z fundacji finmarie.

Nie tylko ładne zdjęcia na LinkedIn. Na jakie korzyści mogą liczyć przedsiębiorcy?

Współczesne organizacje funkcjonują w warunkach niedoboru talentów i muszą rywalizować o wartościowych pracowników z innymi przedsiębiorstwami, zarówno z konkurentami z branży, jak i innymi podmiotami działającymi na lokalnym rynku pracy. Inicjatywy z zakresu employer brandingu coraz częściej skupiają się na zatrzymaniu talentów w strukturach firmy, a nie na przyciąganiu nowych kandydatów. Silna marka pracodawcy nie tylko pozwala zmniejszyć koszty rekrutacji o połowę, ale także podnosi wskaźnik retencji pracowników o imponujące 28 procent[9]. Przeprowadzenie szkoleń lub warsztatów o tematyce inwestycyjnej to nie tylko korzyści wizerunkowe. Pracownice, które mogą uczestniczyć w tego typu programach, czują się docenione i potraktowane poważnie. Dzięki edukacji finansowej wzrasta ich poczucie własnej wartości i czują, że mogą przynieść swojej organizacji dodatkowe korzyści, mocniej angażując się w życie firmy. Wsparcie pracodawcy buduje więzi pomiędzy nim a pracownicami, co zwiększa lojalność i zmniejsza rotację.

- W dobie niepewności gospodarczej, stres finansowy jest główną przyczyną spadku produktywności i wypalenia zawodowego. Edukując kobiety, firmy realnie wpływają na ich poczucie bezpieczeństwa i sprawczości. To już nie jest benefit „extra” – to fundament budowania marki odpowiedzialnego pracodawcy, który rozumie, że stabilna finansowo pracowniczka to lojalna i zaangażowana członkini zespołu – mówi Karolina Decker, CEO finmarie, która współpracowała z takimi organizacjami jak Tesla, IBM czy Simens.

„Kiedy kobiety zyskują niezależność finansową, zmieniają swoje rodziny i społeczności” – te słowa Melindy Gates mogą stać się wskazówką dla przedsiębiorców, którzy chcą włączyć się w rozwój umiejętności swoich pracownic. Bardziej świadome szans i zagrożeń związanych z inwestowaniem kobiety wykorzystają zdobytą wiedzę nie tylko na własny użytek, ale także z korzyścią dla organizacji, która pomogła im nabyć te kompetencje. W czasach, w których jedynym pewnikiem jest zmiana, nie zawsze jesteśmy w stanie przewidzieć, jakie obszary wiedzy mogą okazać się przydatne, ale zespół wykwalifikowanych, zaangażowanych pracowników z pewnością ułatwi nam sprostanie wyzwaniom jutra.